Akut Stres Bozukluğu Nedir?

akut stres bozukluğu psikoloji bloğu

1) Akut Stres Bozukluğu

Akut stres bozukluğu aşırı travmatik bir stres kaynağı ile karşılaştıktan sonraki 1 ay içerisinde anksiyete belirtileri ve diğer belirtilerin görüldüğü durumlar olarak tanımlanmıştır. Travmatik olay sonrası verilmiş olan akut tepkileri bu olaylara karşı verilen normal tepkilerdir (genellikle yaşanan olaydan sonra 3-4 gün içerisinde düzelir).

Akut stres bozukluğunda belirtilerin 2-30 gün arasında görülüp daha sonra kaybolması gerekmektedir. Belirtilerin süresi uzadığında bu durum travma sonrası stres bozukluğu olarak adlandırılır. Travma yaşamış kişilerin bu olayı neden yaşadığına dair anlayış geliştirmesi, oluşabilecek stres durumları ile başa çıkmada yardımcı olacaktır.

Travma sonrası stres bozukluğu travmatik olaydan hemen sonraki ilk 6 ayda gelişmiş ve 6 ay sürmüşse Akut travma sonrası stres bozukluğu, 6 aydan daha fazla sürmüşse Kronik travma sonrası stres bozukluğu olarak tanımlanıyordu.

DSM-III-R (APA, 1987) de önemli bir değişiklik yapılarak travma sonrası stres bozukluğu teşhisinin konulması için belirtilerin en az 30 gün devam etmesi koşulu gelmiştir. Bu değişiklikle amaçlanan travmatik olaydan hemen sonra ortaya çıkan ve pek çok kişide görülen travmaya verilen sağlıklı ve sağlıklı olmayan tepkileri ayırabilmektir.

Travma sonrası stres bozukluğu tanısının olay sonrası 30 gün içerisinde kendiliğinden iyileşmeyenlere konulabilmesi, travmatik olay sonrasında ilk 30 gün içerisinde, TSSB tanı ölçütlerini karşılayan belirtileri olmasına rağmen hastalara travma ile ilgili bir tanı konulamamasını veya uyum bozukluğu gibi tanılar konulmasını getirmiştir. Bu açığı kapatmak amacıyla DSM-IV (APA, 1994)’ e akut stres bozukluğu tanısı eklenmiştir. Nüfusun büyük bir bölümünü  kapsar, atlatılırsa kişi eski uyumlu yaşamına geri döner. 

Travma sonrası stres bozukluğuna dönüşmesi ve tepkilerin yoğunluğu aşağıdaki etkenlere bağlıdır:

  1. Travmatik olayın ne olduğuna,
  2. Kişinin bedensel olarak zarar görüp görmediğine,
  3. Kişinin çevresinden birini kaybedip kaybetmediğine,
  4. Bireyin ailesi ve aldığı sosyal desteğe,
  5. Stres durumları ile başa çıkma stratejilerine
  6. Daha önceden travma yaratan bir olay yaşayıp yaşamadığına.
stres bozukluğu

2) Travmatik Akut Stres Tepkileri

1. Fiziksel Tepkiler: Baş ağrısı, baş dönmesi, üşüme, vücutta yanıyormuş gibi his oluşması, mide bulantısı veya bağırsak rahatsızlığı, iştah bozuklukları, göğüste daralma hissi, aşırı uyarılmışlık hissi, genel olarak sağlık durumunun kötüleşmesi, halsizlik, yorgunluk.

2. Davranışsal Tepkiler: Asabi, gergin hissetme, sürekli tetikte olma, alkol ve ilaç kullanımında artış, sosyal ortamlardan uzaklaşma, içe kapanma, travmatik olayı hatırlatan etkenlerden uzaklaşma, duyguları ifade ederken problem yaşama.

3. Duygusal Tepkiler: Şok olma, bir şey hissetmiyormuş gibi olmak, güven problemi yaşama, derin üzüntü, alıngan olmak, öfke, hırçınlık, umutsuzluk, karamsarlık, olaylara karşı gösterilen toleransın azalması, olayın tekrarlanma korkusu.

4. Bilişsel Tepkiler: Dikkat ve konsantrasyon sorunları, algısal çarpıtmalar, zaman kavramında değişiklik (durma ya da hızlı akma), olaya ilişkin zaman sıralanışında karışıklık (özellikle çocuklarda görülür), manevi ve dini inançları sorgulama, katı özeleştiri yapma, tam veya kısmi amnezi, düşünce bozuklukları.

Verilen bu tepkiler ve belirtiler akut stres bozukluğuna işaret eder. Genellikle travmatik olay yaşamış kişiler akuts stres bozukluğu yaşarlar. Travma sonrası stres bozukluğu veya akut stres bozukluğu yapılan araştırmalar sonucunda deprem,sel,yangın gibi büyük çaplı strese maruz bırakan olaylar yaşayan kişilerde, genellikle olaydan uzun zaman geçtikten sonra dahi görülmektedir.

E-bültene Abone Ol Merak etmeyin. Spam yapmayacağız.

İlgili Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hızlı yorum için giriş yapın.

Başka Yazı Yok

Giriş Yap

VEYA
close

Subscribe